Sjónvarpskokkurinn James Martin tapar í vörumerkjadeilu

Breski sjónvarpskokkurinn James Martin.
Mynd: jamesmartinchef.co.uk

Breski sjónvarpskokkurinn James Martin hefur beðið ósigur í deilu um vörumerkjarétt, eftir að breska Hugverkastofan hafnaði umsókn hans um að nota eigið nafn á áfenga og óáfenga drykki. Í kjölfarið hefur honum jafnframt verið gert að greiða 320 þúsund í málskostnað til viskíframleiðandans Macdonald & Muir, eiganda skosku viskímerkja á borð við Glenmorangie og Ardbeg.

James Martin, sem varð þjóðþekktur á Bretlandi fyrir störf sín í BBC-þættinum Saturday Kitchen á vegum BBC, hafði sótt um leyfi til að merkja vörur sínar meðal annars á sviði áfengra drykkja. Umsókninni var hins vegar hafnað af UK Intellectual Property Office (UKIPO), eftir að Macdonald & Muir mótmælti henni á grundvelli eldri réttinda.

Rætur málsins liggja djúpt í sögu skoskrar viskíframleiðslu. Fyrirtækið James Martin & Co starfaði á sínum tíma í Edinborg og framleiddi vinsælar blandaðar viskítegundir, þar til það var keypt af Macdonald & Muir árið 1912. Fyrirtækið er enn í dag dótturfélag Glenmorangie Company, þótt starfsemin hafi lengi verið takmörkuð og félagið oft skráð sem óvirkt.

Hollywood leikarinn Harrison Ford varð andlit Glenmorangie í markaðsherferð árið 2023.
Mynd: glenmorangie.com

Í málsvörn sinni lagði Macdonald & Muir áherslu á að viskí undir heitinu James Martin’s væri enn framleitt í litlu magni. Forstjórinn Caspar MacRae greindi frá því að um væri að ræða sérlega lengi þroskað viskí sem ekki væri fjöldaframleitt. Samkvæmt gögnum málsins voru alls 11.382 flöskur framleiddar og fluttar út á árunum 2017 til 2022. Til stuðnings kröfum sínum lagði fyrirtækið fram reikninga frá bresku umbúðafyrirtæki ásamt ljósmyndum af merkingum sem settar voru á flöskur.

Í niðurstöðu sinni komst UKIPO að þeirri niðurstöðu að vörumerkin væru samhljóða og að raunveruleg hætta væri á ruglingi hjá neytendum. Þótt varan væri í hærra verðbili og seld í takmörkuðu magni, teldi stofnunin að notkunin yfir lengri tíma nægði til að verja eldri réttindi. Þar með væri líklegt að neytendur myndu halda að um sömu uppruna væri að ræða, sem skapaði beinan rugling á markaði.

Talsmaður The Glenmorangie Company fagnaði niðurstöðunni og sagði hana staðfesta rétt fyrirtækisins til vörumerkisins James Martin. Málið setur enn á ný kastljós á flókið samspil nafna, sögu og vörumerkjaréttar í heimi matar og drykkjar, þar sem jafnvel þekkt nöfn úr sjónvarpi duga ekki alltaf til að ryðja sér braut á markaði sterks áfengis.